Pisałem niedawno o pomyśle na fragment lekcji poświęconej odkryciom geograficznym. Dziś w ramach Archiwum D propozycja źródeł wartych wykorzystania na zajęciach na temat odkryć geograficznych.

Ucząc o odkryciach nie pozostajemy jedynie na poziomie przyczyn i skutków. Oczywiście wynalezienie busoli czy zajęcie Konstantynopola z jednej, oraz sprowadzenie ziemniaków czy pomidorów z drugiej strony to wydarzenia wdzięczne do zaprezentowania na lekcjach. To co ważne w odkryciach to jednak nie tylko romantyczne historie o triumfie Europejczyków. To też opowieść o krwawych zmaganiach konkwistadorów z rdzennymi mieszkańcami Nowego Świata. Historia spotkania tych dwóch kultur to właśnie przedmiot dzisiejszej propozycji do Archiwum D. Czytaj dalej... "Indianie i Europejczycy w „Z archiwum D”"

Pisałem niedawno tym, że dla XIX wieku dysponujemy niezliczoną wprost liczbą materiałów, które możemy wykorzystać w czasie lekcji. Żeby nie rzucać słów na wiatr dziś w ramach Archiwum D chciałbym jeden z takich materiałów zaprezentować.

Rewolucja Przemysłowa rozwijała i umacniała przekonanie o postępie ludzkości, ale także tworzyła tej świetlanej (bądź nie) przyszłości wizje. O tym jak jeden z artystów tego okresu przedstawiał postęp opowiada prezentowany dzisiaj materiał. Wpisuje się on w popularny w brytyjskiej sztuce użytkowej motyw zwany March of Intellect (Marsz intelektu). Zaowocował on szeregiem ilustracji pod tym tytułem.

Czytaj dalej... "Z archiwum „D” – Marsz intelektu"

Na zajęciach poświęconych rewolucji przemysłowej można wykorzystać niezmierzoną liczbę materiałów źródłowych. Liczne fotografie, statystyki, teksty, plakaty obrazują różne aspekty zmian zachodzących na przestrzeni XIX wieku. Dzięki temu - inaczej niż przy większości innych tematów - nie istnieje w zasadzie kanoniczny zasób materiałów pojawiających się w podręcznikach. W efekcie lekcje dotyczące tego ważnego okresu można zorganizować wokół wielu wątków, w zależności od potrzeb i zainteresowań nauczyciela lub uczniów. Jacek pisał niedawno na temat wynalazków tego okresu. Ja w tym roku w klasie 6 szkoły podstawowej postanowiłem skupić się na pracy nieletnich w fabrykach.

Rewolucji poświęciłem trzy lekcje. Na pierwszej zajmowaliśmy się tym, co zmieniła w formach produkcji, na drugiej - organizacją pracy w fabrykach, w szczególności zaś pracą nieletnich, a na trzecich zajęciach zastanawialiśmy się nad bilansem rewolucji przemysłowej. Najciekawiej wyszła lekcja druga i  ją dziś opiszę. Najciekawiej bo miała najbardziej niespodziewaną dla uczniów pointę...

Czytaj dalej... "Dzieci, fabryka, szkoła"