Nie jestem wielkim miłośnikiem historii militarnej, dlatego - zamiast omawiać przebieg bitew lub całej kampani 1831 - staram się zwrócić uwagę uczniów na to, w jaki sposób powstaje w świadomości narodowej pamięć o tym wydarzeniu. Powstanie należy do tych zagadnień które często pojawiały się i zapewne będą pojawiać się na egzaminach.

Najczęściej autorzy zadań chcą od uczniów jednak jedynie  wiedzy dotyczącej czasu samego powstania. Nie czuję więc obowiązku omawiania dokładnego przebiegu, wymieniania bitew, nazwisk generałów. Na marginesie pozwolę sobie jednak zauważyć, że nadszedł chyba czas by przestać myśleć zgodnie z zasadą “muszę to powiedzieć, bo nie mieści się w głowie, że nie tego nie usłyszą na historii”. Mam wrażenie, że niezależnie od prób autorów podstaw programowych nie mam szans uczyć tak jak kiedyś. Dlatego  musimy podejść do klasycznych tematów inaczej. Na przykład zastanowić się w jaki sposób historycy, media, politycy czy szeroko pojęty świat kultury kształtuje naszą świadomość historyczną. Co sprawia, że poszczególne wydarzenia widzimy z konkretnej perspektywy, z konkretną narracją.

Lekcja, którą opisuję, opiera się na analizie różnorodnego materiału. Wykorzystuję źródła pisane z epoki, fotografie, obrazy historyczne, opracowania i plany bitew. [zobacz materiały]

Czytaj dalej... "Materiałami w ucznia czyli powstanie 1830"

Mam zazwyczaj duży problem z zakończeniem zajęć. Wiem, wiem, rekapitulacja pierwotna, przypomnienie najważniejszych celów, upewnienie się, czy w zeszycie wszystko ładnie zapisane… Wiem, że tak powinno być i naprawdę (kiedyś bardziej, dziś mniej) staram się klasycznie zamknąć każdą lekcję. Nie mogę jednak nic na to poradzić, że czasami nie daję rady i wymyślam coś innego. Oto pięć moich ulubionych sposobów na kończenie lekcji (niektóre wcale nie tak odległe od klasyki podręcznikowej).

 

Powrót do początku

Jak już kiedyś pisałem, lubię zaczynać zajęcia od jakiegoś prostego zagajenia. Czytaj dalej... "„This is the end”"

Nie ma dyskusji: 1410 to data najbardziej znana wśród nas. Potwierdza to dowolna rozmowa z byłymi już uczniami historii jak i nauczycielami. “Grunwald” mamy znać, tam Władysław Jagiełło pokonał Krzyżaka! Kiedyś jeszcze wrócę do tematu, dlaczego właśnie ten rok zajmuje szczególne miejsce w polskich sercach. Przecież patrząc logicznie odzyskanie Pomorza w 1466 roku było znacznie bardziej istotne. Widać jednak, że wielkie zwycięstwa militarne i symboliczne gesty są nadal ważne. Ostatnio przyszło mi poprowadzić lekcję dla uczniów klasy V o wielkiej wojnie z Krzyżakami, gdzie bitwa znowu się pojawiła.

Postanowiłem wykorzystać ten temat do kształcenia umiejętności chronologicznych oraz odszukiwania informacji na mapie historycznej. Poniżej opisuję jedynie fragment zajęć dotyczący tych kwestii.

Zajęcia rozpocząłem od omówienia obrazu Matejki. Nie jestem zwolennikiem uczenia historii na obrazach krakowskiego malarza, ale akurat tak lubię do niego nawiązać. Zależało mi na tym, żeby pokazać, że tak samo jak 100 lat temu, współcześnie  bitwa jest wciąż istotna w wymiarze propagandowym i popularnym, a obraz przedstawiłem jako przykład potwierdzający tę tezę. W pierwszej kolejności zapytałem uczniów, co wiedzą o bitwie. Następnie wyświetliłem reprodukcję obrazu i poprosiłem ich, żeby powiedzieli, co widzą. Czytaj dalej... "Kampania 1410 na tablicy i mapie"

Dziś wracamy do naszego cyklu ‘jak…?’. Do tej pory pisaliśmy o tym jak pytać o przeszłość, jak zaczynać lekcje historii, jak pytać o źródła,  jak uczyć pisania na historii i jak pracować na lekcjach z filmami. Dziś natomiast przygotowaliśmy tekst o tym, jak korzystać z map historycznych. Mapy na historii to nieodzowna pomoc zarówno dla nauczyciela, jak i ucznia. Umiejętność korzystania z nich przydaje się nie tylko w szkole, ale także w życiu codziennym dlatego warto konsekwentnie przybliżać uczniom takie materiały.

Trochę już na ten temat pisaliśmy przy okazji różnych wcześniejszych wpisów. Dzisiaj zebrałem myśli, które w nich wyrażaliśmy, dodałem trochę nowych i stworzyłem krótki poradnik o czym warto pamiętać korzystając z map historycznych. Czytaj dalej... "Jak pracować z mapami historycznymi?"