Post po raz pierwszy pojawił się w serwisie doklasy.pl

Chyba na pewno

Rok szkolny jeszcze się nie rozkręcił. Uczniowie, co zrozumiałe, są mentalnie nadal raczej na wakacjach niż w klasie. W tym roku nowa podstawa programowa w czwartej klasie przewiduje (po zwyczajowej rozgrzewce poświęconej samym źródłom) lekcje dotyczące najważniejszych polskich bohaterów. Pisaliśmy już bez entuzjazmu na temat takiego podejścia.  Warto jednak pamiętać, że to przede wszystkim od nas - nauczycieli zależy, co zrobimy z nową podstawą. Będę się więc starał materiał IV klasy wykorzystać tak, aby nauczyć tego, co uważam za najważniejsze: myślenia historycznego.

Pracę ze źródłami na tym początkowym etapie uczenia historii zaczynam od fotografii. Uczniowie rozmawiają o nich znacznie chętniej niż o tekstach.

Opisane poniżej zadanie zajmuje tylko część lekcji i może być wykorzystane przy okazji omawiania właściwie dowolnego tematu. Chodzi o to, by uczniowie zrozumieli, że różne wnioski wyciągane z materiałów źródłowych mają też różny poziom pewności - niektóre są niemal pewnikami a inne jedynie domysłami. Zadanie nawiązuje do fragmentu cyklu lekcji niedawno opisywanego przez Kubę.

Zaczynam od tego, że na tablicy zapisuję zwroty: „na pewno”, „prawdopodobnie”, „z całą pewnością”, „chyba”, „na 100%” (patrz obrazek wyżej) itd. Krótko zastanawiamy się z uczniami, które ze zwrotów lepiej pasują do wypowiedzi ustnej, a które można wykorzystać w wypowiedzi pisemnej. Zwracam przez to uwagę, że język mówiony rządzi się innymi prawami niż pisany.

Następnie rozdaję materiały. W czasie przedstawiania obu fotografii informuję, że moment wykonania zdjęć dzieli 100 lat, a pierwsze z nich zostało wykonane w 1910 roku.

wersja PDF

Proszę uczniów, by w parach lub czwórkach (staram się, by uczniowie siedzieli wokół dwóch zestawionych ze sobą stołów) do każdego ze zdjęć napisali trzy wnioski/zdania zaczynające się od słów: „Na Placu Zamkowym…” i zawierające zwroty wymienione na tablicy. Dodatkowo proszę ich, żeby spróbowali wyciągnąć co najmniej dwa wnioski oparte na porównaniu dwóch fotografii.

Przykładowe zdania

Fotografia 1.

  • Na Placu Zamkowym na pewno jeździły tramwaje.
  • Na Placu Zamkowym z całą pewnością było oświetlenie.
  • Na Placu Zamkowym prawdopodobnie ludzie chodzili na spacery.

Fotografia 2.

  • Na Placu Zamkowym z całą pewnością stoi kolumna Zygmunta.
  • Na Placu Zamkowym prawdopodobnie nie jeżdżą samochody.
  • Na Placu Zamkowym na pewno stoi Zamek Królewski.

Fotografia 1. i 2.

  • Na Placu Zamkowym na pewno zmieniono nawierzchnię
  • Na Placu Zamkowym prawdopodobnie ludzie wciąż chodzą na spacery

Uczniowie często uznają to ćwiczenie za „zadanie z polskiego”. Dlatego przed jego wykonaniem warto wytłumaczyć, że lekcje historii mają za zadanie rozwijanie umiejętności dotyczących opowiadania i pisania o historii.

Oczywiście najlepiej jest oprzeć takie zadanie na materiale bliskim uczniom, dlatego polecam korzystanie z fotografii pochodzących z ich miejsca zamieszkania.

Podobne (chyba)