Post po raz pierwszy pojawił się w serwisie doklasy.pl

Szkoły w średnowieczu

Dziś małe post scriptum do mojego poprzedniego wpisu dotyczącego lekcji o ‘zacofanym’ średniowieczu. Jednym z zagadnień, które mają pojawiać się na lekcjach ze średniowiecza, zarówno w myśl starej, jak i nowej podstawy, jest rozwój uniwersytetów w wiekach średnich. Poniżej mój pomysł na lekcję o średniowiecznej edukacji. Wszystkie opisane niżej elementy zajmują mi nie więcej niż 25 minut.

Zaczynam od pokazania powyższej ilustracji. Jest to pochodząca z XIV wieku miniatura, która przedstawia wykład uniwersytecki w Bolonii.

Zadaję uczniom pytanie, co widzą na ilustracji.  Jakie elementy przedstawienia są pomocne przy określeniu czasu jego powstania? Jak ubrane są przedstawione osoby? Kiedy ich zdaniem została wykonana omawiana ilustracja? W trakcie rozmowy zawsze ktoś zwraca uwagę na ostatnie rzędy, w których wyraźnie widać śpiącego z nudów studenta. Obserwacja ta pozwala mi postawić pytanie o to, jakie szkoły istniały w średniowieczu oraz czego uczono w nich uczono.

Odpowiedzi na to pytanie uczniowie szukają w podręcznikach lub - jeśli klasa jest wystarczająco zdyscyplinowana - w Internecie z użyciem telefonów komórkowych. W przypadku kłopotów ze znalezieniem odpowiednich informacji podpowiadam uczniom, że warto ustalić, czym były sztuki wyzwolone, trivium i quadrivium oraz kiedy powstały pierwsze uniwersytety.

Jak już te informacje zostaną przez uczniów znalezione, rozdaję uczniom kilka biogramów średniowiecznych uczonych. Zostały one przeze mnie skompilowane z informacji dostępnych na Wikipedii tak, żeby pokazać przede wszystkim, w jakich miejscach się oni uczyli lub nauczali.

W czasie lektury uczniowie mają zadanie podkreślić w tekście jednym kolorem nazwy przedmiotów, którymi interesowały się opisane postacie, drugim zaś nazwy miejscowości. Każdy uczeń dostaje też wydruk mapy przedstawiającej rozmieszczenie ważniejszych szkół średniowiecznych w Europie, na którym ma zaznaczyć miejscowości wspomniane w tekstach. Uczniowie mają też zastanowić się, które z prezentowanych postaci żyły równocześnie.

Dzięki precyzyjnemu podaniu, co uczniowie mają znaleźć, samo omówienie tekstów jest dość szybkie. Wspomniane w biogramach przedmioty wskazują na szerokie pole zainteresowania średniowiecznych uczonych (medycyna, prawo, nauki przyrodnicze, astronomia itp.). Natomiast analiza rozmieszczenia miejsc wspomnianych w tekstach prowadzi do wniosku o znacznej mobilności uczonych w średniowieczu.

Na zakończenie rozmowy o szkołach w średniowieczu zastanawiamy się, czy taka mobilność była udziałem wszystkich ludzi średniowiecza, a więc także rycerstwa, duchownych diecezjalnych, mieszczan i chłopów. Rozmowa o tym może stanowić dobry wstęp do następnych zagadnień z zakresu kultury średniowiecznej omawianych na lekcjach.

 

Podobne (chyba)