Nie jestem wielkim miłośnikiem historii militarnej, dlatego - zamiast omawiać przebieg bitew lub całej kampani 1831 - staram się zwrócić uwagę uczniów na to, w jaki sposób powstaje w świadomości narodowej pamięć o tym wydarzeniu. Powstanie należy do tych zagadnień które często pojawiały się i zapewne będą pojawiać się na egzaminach.

Najczęściej autorzy zadań chcą od uczniów jednak jedynie  wiedzy dotyczącej czasu samego powstania. Nie czuję więc obowiązku omawiania dokładnego przebiegu, wymieniania bitew, nazwisk generałów. Na marginesie pozwolę sobie jednak zauważyć, że nadszedł chyba czas by przestać myśleć zgodnie z zasadą “muszę to powiedzieć, bo nie mieści się w głowie, że nie tego nie usłyszą na historii”. Mam wrażenie, że niezależnie od prób autorów podstaw programowych nie mam szans uczyć tak jak kiedyś. Dlatego  musimy podejść do klasycznych tematów inaczej. Na przykład zastanowić się w jaki sposób historycy, media, politycy czy szeroko pojęty świat kultury kształtuje naszą świadomość historyczną. Co sprawia, że poszczególne wydarzenia widzimy z konkretnej perspektywy, z konkretną narracją.

Lekcja, którą opisuję, opiera się na analizie różnorodnego materiału. Wykorzystuję źródła pisane z epoki, fotografie, obrazy historyczne, opracowania i plany bitew. [zobacz materiały]

Czytaj dalej... "Materiałami w ucznia czyli powstanie 1830"

Dzieje miast stanowią ważny element przeszłości. Nie dziwi więc, że zagadnienia z nimi związane pojawiają się dość często na lekcjach naszego przedmiotu. Częściej jednak skupiamy się na tym, co się w miastach działo, mniej miejsca zaś poświęcamy temu, jak miasta wyglądały. Właściwie o wyglądzie miast w przeszłości dokładniej mówimy jedynie przy lokacjach i mieście przemysłowym powstałym w wyniku zmian spowodowanych rewolucją przemysłową.

Dzisiaj chciałbym więc zaprezentować stronę zawierającą ilustracje przedstawiające miasta z epoki nowożytnej. Zawarte na niej ilustracje można wykorzystać zarówno do pokazania miast średniowiecznych i nowożytnych, jak i starszych, późnoantycznych.  Czytaj dalej... "Dawne plany miast"

Zarówno w szkole podstawowej, odchodzącym gimnazjum, jak i liceum pojawiają się tematy związane z życiem średniowiecznego rycerstwa. Wydaje mi się, że najlepszym sposobem na przybliżenie tych zagadnień uczniom jest posłużenie się ikonografią z epoki. Źródeł takich nie brakuje.

Dzisiaj chciałbym przedstawić kilka miniatur, które z powodzeniem pasują do lekcji na każdym poziomie. Niektóre z nich są znane i pojawiają się w różnych podręcznikach i innych pomocach, inne zaś należą do materiałów rzadko albo wcale niewykorzystywanych w szkole. Czytaj dalej... "Średniowieczni rycerze – Z archiwum D"

Pisałem niedawno o pomyśle na fragment lekcji poświęconej odkryciom geograficznym. Dziś w ramach Archiwum D propozycja źródeł wartych wykorzystania na zajęciach na temat odkryć geograficznych.

Ucząc o odkryciach nie pozostajemy jedynie na poziomie przyczyn i skutków. Oczywiście wynalezienie busoli czy zajęcie Konstantynopola z jednej, oraz sprowadzenie ziemniaków czy pomidorów z drugiej strony to wydarzenia wdzięczne do zaprezentowania na lekcjach. To co ważne w odkryciach to jednak nie tylko romantyczne historie o triumfie Europejczyków. To też opowieść o krwawych zmaganiach konkwistadorów z rdzennymi mieszkańcami Nowego Świata. Historia spotkania tych dwóch kultur to właśnie przedmiot dzisiejszej propozycji do Archiwum D. Czytaj dalej... "Indianie i Europejczycy w „Z archiwum D”"