Post po raz pierwszy pojawił się w serwisie doklasy.pl

Jak komentować pracę ucznia?

Udzielanie uczniom informacji na temat jakości wykonywanych przez nich prac stanowi jeden z kluczowych elementów pracy nauczycieli. Skuteczność tych działań wynika z szeregu czynników, które ogólnie podzielić można na dwie podgrupy. Przede wszystkim istotną rolę odgrywa techniczna jakość formułowanych ocen. Jednocześnie o rzeczywistym wpływie takiej oceny na dalszy rozwój uczniów decydują zwykle czynniki miękkie: osobista relacja zbudowana pomiędzy nauczycielem i uczniami, a w dużym stopniu także atmosfera panująca w danej klasie.

Kilka zasad teoretycznych: po pierwsze precyzja

Autorzy rozmaitych badań i poradników poświęconych efektywnemu ocenianiu prac uczniów wskazują z zasady kilka ogólnych cech, którymi charakteryzuje się użyteczna informacja zwrotna (tzw. feedback).

Przede wszystkim ocena nauczyciela powinna być możliwie konkretna i precyzyjna. A zatem nie wystarczy jedynie napisać wielkimi, czerwonymi literami: „Świetne!”/”Doskonałe!”, czy – w wariancie mniej optymistycznym: „Nie tym razem!”. Kluczowe jest możliwie jednoznaczne wskazanie, co zostało wykonane dobrze, a co się nie udało. Taki komentarz nie musi być wcale bardzo rozbudowany, ale powinien jasno określać, na co następnym razem warto zwrócić uwagę (np. „Faktografia i styl ok, ale brakuje odpowiednich argumentów i podsumowania”. „Następnym razem wykorzystaj wszystkie źródła”).

Po drugie selekcja

Jednocześnie oceniając prace uczniów należy koncentrować się na tych problemach, które są  kluczowe. Na przykład w przypadku wypracowania z historii pokreślenie całej pracy w poszukiwaniu wszystkich błędów ortograficznych i interpunkcyjnych z zasady mija się z celem, jeśli uczeń ma generalne problemy ze zbudowaniem kilkuzdaniowej wypowiedzi na zadany temat. Ustawienie odpowiedniej hierarchii jest oczywiście kwestią subiektywną, ale ważniejsze jest, żeby praca była na temat, niż żeby była odpowiednio skonstruowana. Z kolei poprawna konstrukcja wydaje się istotniejszym celem niż pełna poprawność językowa. Wreszcie dobry styl na pewno jest ważniejszy niż błędy ortograficzne czy interpunkcja.

Po trzecie dobry timing

W badaniach dotyczących informacji zwrotnej zwraca się również uwagę, że istotny wpływ na jej efektywność ma czas, który upływa od wykonania pracy przez ucznia do uzyskania jej oceny. Przez długi czas sądzono, że ta relacja jest całkiem prosta, a dobry feedback to szybki feedback. Ostatnio jednak dostrzeżono, że w przypadku rozwijania bardziej złożonych umiejętności, taki pośpiech nie jest zupełnie niezbędny. Jako uniwersalną zasadę można jednak przyjąć, że uczniowie powinni otrzymać ocenę z danego ćwiczenia, zanim będą się mierzyli z podobną pracą po raz kolejny.

A przede wszystkim – dobra komunikacja

Odpowiednie sformułowanie informacji zwrotnej nie jest jednak jeszcze gwarancją sukcesu: kluczowym czynnikiem pozostaje bowiem takie jej przedstawienie uczniowi, aby poczuł się on zmotywowany do dalszej pracy i przyjął (przede wszystkim – zrozumiał) wskazówki nauczyciela. To zadanie to oczywiście największe wyzwanie, dlatego zajmiemy się nim innym razem.